İnsanı Değere Çeviren Mimari
Kurumların en büyük yanılgısı insanı “gider” olarak tanımlayıp, ondan “değer” beklemesi. Değer üretimi; bütçe satırlarından değil, iyi kurgulanmış bir mimariden çıkar. Bu mimari; rol tasarımından öğrenme ritmine, karar alanlarından geri bildirim diline kadar uzanır.
İnsan kıymeti dediğimiz şey, yalnızca “iyi çalışan”ı elde tutmak değildir. Kurum için kritik olan bilgi, deneyim ve karar kalitesinin kuruma yapışmasını sağlamaktır. Çünkü kıymetli insanın taşıdığı bilgi kişide kaldığında, kişi gidince kurumun kapasitesi de küçülür. Kurumsal hafıza dediğimiz şey; dokümana değil, tekrar eden doğru pratiklere, açık süreçlere ve paylaşılabilir akla dönüşen deneyime dayanır.
Bu yüzden işin özü “performans değerlendirme” değil; doğru davranışı doğuran ortamı tasarlamaktır:
-
Yetkinliği görünür kılan rol netliği,
-
Öğrenmeyi hızlandıran güvenli alanlar,
-
İnisiyatifi besleyen karar sınırları,
-
Hataları veri yapan geri bildirim kültürü.
İnsanı değere çeviren yapı kurulduğunda; performans kendiliğinden ölçülen bir sonuç hâline gelir. Aksi durumda performans, ölçmeye çalıştıkça kaçan bir gölgeye döner.